De 10 principes van agile-lean coaching : Zelforganiserend verbeteren in de praktijk

Aty Boers - Marijke Lingsma

overzicht

Of we het nu de 'gekantelde', 'verdraaide', 'cyane', 'lerende' of 'agile' organisatie noemen, het komt op hetzelfde neer: de manier waarop organisaties veranderen, wijzigt. De principes van Leanteamcoaching biedt handvatten om de nieuwe verandertrajecten vorm te geven.
 9789024406678 /  Boom /  2018 /  1ste editie /  264p. /  pb / 

De 10 principes van agile-lean coaching : Zelforganiserend verbeteren in de praktijk

Dubbelklik op de afbeelding voor groot formaat

Uitzoomen
Inzoomen

Meer afbeeldingen

Details

Nieuwe vormen van organiseren vragen om nieuwe vormen van begeleiding. Begeleiding die teams helpt groeien als team én in de prestaties die ze neerzetten. Daarbij past een nieuw vak: agile-lean teamcoaching. Of we het nu 'agile', 'gekantelde', 'cyane' of 'lerende' organisaties noemen, er is wat aan de hand in organisatieland.

Steeds meer organisaties zien relevant én wendbaar blijven als hun belangrijkste uitdagingen. Cruciaal daarvoor zijn sterke, zelforganiserende teams. Teams die in staat zijn betekenis te geven aan hun rol en gesprekspartner zijn voor andere teams. Maar hoe bouw je dat soort teams?

Dat vraagt om meer dan een optelsom van 'hard' en 'zacht'. Het gaat om resultaat én om afstemming, om groei in volwassenheid qua samenwerking én om procesvolwassenheid. Niet na elkaar, maar tegelijkertijd en continu.

Het professioneel begeleiden hiervan vraagt om een andere manier van kijken en om het op de juiste manier inzetten van passende interventies.

De 10 principes van agile-lean teamcoaching biedt hiervoor alle handvatten, gebaseerd op best practices vanuit methoden als lean, agile en teamcoaching. Een must voor (agile-)coaches, teamleiders, facilitators, trainers, teamcoaches, verandermanagers, kwaliteitsmanagers, procesverbeteraars, adviseurs en scrummasters die op zoek zijn naar verdieping van hun rol en het vergroten van hun impact.

'De auteurs zijn erin geslaagd een aantal populaire concepten zodanig te combineren dat het geheel meer is dan de som der delen.' – Rob van Tulder, hoogleraar International Business, RSM Erasmus Universiteit Rotterdam

'Een aanrader voor iedereen die wil bouwen aan de wendbare organisaties van de 21e eeuw.' – Ronald Maas, Change manager Agile Transformation ABN AMRO

Inhoudsopgave

Voorwoord van Ronald Maas 5

De adaptatieparadox – grootste uitdaging voor teammanagement en coaching

Voorwoord van Rob van Tulder 7

Ten geleide 17

1 Agile-lean teamcoaching: werken volgens de 10 principes 19

1.1 Waarom nu (dit boek)? 19

1.2 Waarom is aanpassingsvermogen niet vanzelfsprekend? 20

1.3 Belang van teams voor aanpassingsvermogen 21

1.4 Agile organiseren als hét antwoord? 22

1.5 Van agile organiseren naar agile-lean teamcoaching 22

1.6 De 10 principes 23

1.7 Opbouw van dit boek 27

DEEL I – PLAN: Navigeren vraagt om kennis van je instrumenten 29

2 Van agile en lean naar agilean 31

2.1 Het lean managementsysteem 31

2.2 De scrummethode: één resultaat, twee lijstjes, drie rollen en vier meetings 34

2.3 Essentie van agile denken 36

2.4 Agilean: breed toepasbare uitgangspunten 37 Afsluiting 42

3 Teamcoaching en teamontwikkeling 45

3.1 De vijf kritieke succesfactoren voor coaching 45

3.2 De 5 KSF’s in het kader van teamcoaching 47

3.3 Toepassen van de 5 KSF’s in een teamcoachtraject 49

3.4 Werken aan teamvolwassenheid 52

Afsluiting 56

4 Agile-lean teamcoaching: een nieuw vakgebied 57

4.1 Aandacht voor resultaten bij teamcoaching 58

4.2 Coaching in lean: de coachingskata 60

4.3 Aandacht voor de ‘menskant’ in agile 61

4.4 Een integrale benadering: agile-lean teamcoaching 62

4.5 Agile-lean teamcoaching en de 5 KSF’s 63

4.6 Het begrip ‘minimum viable teams’ 66

4.7 Rollen van de agile-lean teamcoach 68

4.8 Ontwikkelen van scrummaster naar agile-lean teamcoach 70

Afsluiting 71

5 Functionele Analyse: zicht op teams in hun context 73

5.1 Van diagnose-receptdenken naar dynamische analyses 74

5.2 De dynamiek tussen team en organisatiecontext vanuit het systeemdenken 75

5.3 Het FA-model en bijbehorende analyse 77

5.4 Relevante organisatiecontext voor agile-lean trajecten 80

5.5 Functionele Analyse in agile-lean trajecten 84

Afsluiting 88

DEEL 2 – DO: Beweging krijg je door in beweging te komen 91

6 Je verbinden in je rol 93

6.1 Oriënterend gesprek 94

6.2 Intakegesprek 96

6.3 Kennismaking en intake met het team 98

Afsluiting 100

7 Begeleiden van agile-lean teamsessies 101

7.1 De kracht van waarnemen 102

7.2 Je observaties delen 103

7.3 Opbouw van teambijeenkomsten volgens de PDCA-cyclus 105

7.4 Karakter van de ‘Do’ van bijeenkomsten 109

7.5 Stramien voor een agilean teamtraject 109

Afsluiting 111

8 Honger naar beter kweken en versterken 113

8.1 Komen tot ‘minimum viable team dynamics’ 114

8.2 Vergroten van contextbewustzijn 115

8.3 Gezamenlijk beeld van waar het team nu staat 116

8.4 Competenties voor gezamenlijk verbeteren 117

8.5 Cadans voor verbeteren: introduceren van dag- en weekstarts 119

8.6 Visueel management 123

8.7 Honger naar beter bij senior teams 124

Afsluiting 127

9 Functionele Analyse met het team 129

9.1 Wanneer een FA samen met een team? 129

9.2 Introduceren van het model 130

9.3 Samen met een team invulling geven aan de FA 132

9.4 Vertalen van de FA naar actie 134

9.5 De proactieve of ‘appreciative’ FA 135

Afsluiting 136

10 Versterken van de focus op klantwaarde 137

10.1 Werken vanuit klantwaarde 138

10.2 De stem van de klant het team binnenhalen 140

10.3 Werken vanuit het idee van het ‘minimum viable product’ 142

10.4 Met senior teams van klantwaarde naar waardegedrevenheid 144

Afsluiting 146

11 Waardestromen in de context van teams 147

11.1 Begrip van het waarom van processen in kaart brengen 148

11.2 Kiezen voor een passende wijze van vastleggen 149

11.3 Samen met teams teamproces(sen) in kaart brengen 150

11.4 Inzicht in overdrachtspunten 152

11.5 Procesmatig denken bij unieke opgaven 152

11.6 Bepalen van de meetlat voor procesprestaties 153

Afsluiting 155

12 Organiseren van teamwerk vanuit focus, flow én dynamiek 157

12.1 Het begrip flow 158

12.2 Dagelijkse check op flow: niko niko 160

12.3 Organiseren van het eigen werk en team viability 160

12.4 Organiseren vanuit de flowgedachte 161

12.5 Plannen vanuit focus, flow en dynamiek 163

12.6 Dynamische taakverdeling in teams 165

12.7 Dynamische besluitvorming in teams 166

12.8 Dynamische teamsamenstelling 167

Afsluiting 169

DEEL 3 – CHECK: Tempo houden vraagt om onthaasten 171

13 Evalueren als teamcompetentie 173

13.1 Het belang van terugkijken en daarvan leren 173

13.2 Reviewsessies 175

13.3 Retrospectives 176

13.4 Prestatiedialoog 178

13.5 De ‘adjourning’-fase 179

Afsluiting 180

14 Wat als evalueren niet leidt tot telkens beter? 183

14.1 Stagnerende bijeenkomsten met junior teams 184

14.2 Stagnerende bijeenkomsten met senior teams 186

14.3 Omgaan met conflicten 188

Afsluiting 189

15 Stagnaties van teams in transitie 191

15.1 De vanzelfsprekendheid van stagnaties in transities 191

15.2 Typering van transities 192

15.3 Vertaling naar lean en agile transities 195

15.4 Wat je hiermee kunt als agile-lean teamcoach 196

15.5 Teaminterventies bij stagnaties in transities 198

Afsluiting 201

16 Check op je eigen bijdrage als agile-lean teamcoach: zelf op de foto 203

16.1 Terugkijken op en leren van interactie met teams 203

16.2 Reflecteren als agile-lean teamcoach 205

16.3 Check en bijstelling ‘in-action’ 207

16.4 Continue check op je eigen toegevoegde waarde 209

Afsluiting 210

DEEL 4 – ACT: Lenigheid is stollen en vloeibaar blijven tegelijk 211

17 Ontwikkelen van adaptatievermogen: leren leren 215

17.1 Niveaus van leren 216

17.2 Zelfregulerend leren 217

17.3 Begeleiden van ‘triple-loop leren’: waardegedrevenheid 218

17.4 Competenties voor lerende teams 220

17.5 Hoe een agile-lean teamcoach leerprocessen stimuleert 221

Afsluiting 224

18 Reflecteren als teamcompetentie 225

18.1 Niveaus van reflectie 226

18.2 Begeleiden van teamreflectie 227

18.3 Reflectie met behulp van de reflectiecyclus 229

Afsluiting 231

19 Van verbeteren naar vernieuwen: innoverend leren 233

19.1 De essentie van innoverend leren 233

19.2 Teamcompetenties voor innoverend leren 236

19.3 Innovatief denken stimuleren 239

Afsluiting 242

20 Jezelf blijven ontwikkelen en vernieuwen met de 10 principes als anker 243

Nawoord: Van agile-lean teamcoaching naar agile-lean organisatiecoaching 251

Literatuurverwijzingen en bronnen voor verdieping 253

Bijlage: Beroepsprofiel agile-lean teamcoach 263