Het constructieve gesprek : een praktische leidraad voor overleg, onderwijs en leidinggeven vanuit de Transactionele Analyse

Manfred Gührs - Claus Nowak

overzicht

De auteurs hebben een leidraad ontwikkeld om uitwegen uit onproductieve gesprekssituaties te tonen, een strategie voor het leiding geven aan gesprekken. De concepten uit dit boek zijn ontleend aan de Transactionele Analyse.
 9789066653306 /  SWP /  2009 /  3de editie /  320p. /  pb / 

Het constructieve gesprek : een praktische leidraad voor overleg, onderwijs en leidinggeven vanuit de Transactionele Analyse

Dubbelklik op de afbeelding voor groot formaat

Uitzoomen
Inzoomen

Meer afbeeldingen

Details

Regelmatig komt het voor dat mensen een gesprek voeren waar zij achteraf een onbevredigd of vervelend gevoel over hebben. Vaak is het moeilijk te duiden waarom een gesprek niet goed verloopt.

Met elkaar praten op zich geeft dus geen garantie voor het hanteerbaar of oplosbaar maken van conflicten. De sleutel tot een goede communicatie en vruchtbare samenwerking ligt in de manier waarop wij met elkaar praten.

De auteurs hebben een leidraad ontwikkeld om uitwegen uit onproductieve gesprekssituaties te laten zien, een strategie voor het leiding geven aan gesprekken. De concepten uit dit boek zijn ontleend aan de Transactionele Analyse.

Inhoudsopgave Voorwoord  Inleiding  Om welke gesprekken gaat het?  Doelstelling en opbouw van het boek  Aansporingen tot zelfreflectie

Eerste Deel GRONDSLAGEN Mensbeeld 21 Oriëntering op doel en zin 23 Autonomie en interdependentie 24 Zelfverwerkelijking 24 Holisme 25 Hoofdregels voor de gespreksleiding 27 Mijzelf op het gesprek voorbereiden 27 Anderen met respect tegemoet treden 29 Contact tot stand brengen 30 Verwachtingen verhelderen 31 Informatie over het thema verkrijgen 31 Werken in het “hier en nu”. 32 “Ik” gebruiken in plaats van “men” en “wij” 33 Belangrijke gespreksonderwerpen parafraseren 34 Letten op lichaamstaal en gevoelsinhouden 34 Zuinig zijn met interpretaties 35 Authentiek en selectief met elkaar praten 37 Denken aan de 50% regel 37 Evalueren 38 Samenvatting 38 Contracten 41 Voordelen van contracten 42 Verschillende soorten contracten 43 Voorwaarden voor het goed functioneren van contracten 46 Samenvatting 49 Onze visie - Referentiekader en herdefiniëren 51 De woorden van anderen verdraaien 51 Ontwikkeling van het referentiekader 54 Existentiële basisposities 56 Verdediging van het referentiekader 58 Als verschillende referentiesystemen botsen 61 De drivers 63 Permissie 65 Het omgaan met aandacht 69 De verschillende soorten van aandacht 69 Consequenties voor het latere communicatiegedrag 71 Wenken betreffende het omgaan met aandacht in gesprekssituaties 73

Tweede deel SPECIALE MODELLEN EN CONCEPTEN VAN DE TRANSACTIONELE ANALYSE Ego-posities - Over de structuur van de menselijke persoonlijkheid 77 Structuurmodel van de menselijke persoonlijkheid 78 Het functionele model van de ego-positie 79 Kenmerken van de ego-posities 82 Diagnose van de ego-posities 84 Persoonlijkheidsproblemen 86 De onproductieve ego-posities 88 Besluitvorming in moeilijke situaties 89 Praktische aanwijzingen 91 Transacties 93 Complementaire (parallelle) transacties 93 Kruistransacties 94 Verborgen transacties 100 Voorbeelden van productieve kruistransacties 102 Regels voor het omgaan met verborgen transacties 104 Dramadriehoek 105 De drie rollen 105 Waarom begeven mensen zich in de dramadriehoek? 107 Manipulatieve spelen 111 De uitnodiging tot het spel 112 Klein spelbrevier 115 Spelen vanuit de rol van aanklager 116 Spelen vanuit de rol van redder 121 Spelen vanuit de rol van slachtoffer 123 Spelformule van E. Berne 129 Samenvatting 130 Rackets 133 De vier basisgevoelens 133 Racketgevoel en racketgedrag 134 Het ontstaan van rackets 135 De uitwerking van rackets 136 Waaraan herken ik rackets? 137 Aanwijzingen voor het omgaan met rackets 138 Passiviteit 141 Niveaus van miskenning 141 Aanwijzingen voor het omgaan met passief denken 143 Passief gedrag 144 Waaraan herkent men passief gedrag? 147 Symbiose 148 Wat kan men doen aan passief gedrag? 149 Herdefiniëren 150 In de doolhof van de alledaagse communicatie 151 Aanwijzingen voor het omgaan met herdefinities 153 Weerstand 155 Vormen van weerstand 156 Weerstand heeft zin 157 Wat te doen bij weerstand? 159 Een leidraad voor de gespreksleiding met concepten van de Transactionele Analyse 161 Samenvatting 167 “Bertha, het ei is hard!” - Analyse van een mislukte alledaagse communicatie volgens Loriot 169

Derde deel STRATEGIEËN Strategieën voor de gespreksleiding 175 De eenheid van denken, voelen en gedrag - een 3-niveau model voor de gespreksleiding 177 Samenvatting 181 Het counselinggesprek 183 Grondbeginselen duidelijk krijgen 183 Problemen laten beschrijven 184 Eerdere pogingen tot oplossing helder krijgen 184 Oplossingen ontwikkelen 185 Strategieën plannen voor verandering 186 Samenvatting 186 Confrontatie 189 Aanleidingen voor confrontatie 189 Voorwaarden voor een vruchtbare confrontatie 190 Voorbeelden van confrontaties 190 Hoe zeg ik het? - Het aankaarten van problemen 193 Duidelijkheid scheppen over het contract 194 De 3-stappen strategie om problemen aan te kaarten 194 Belangrijke regels voor het bereiken van een open gesprekshouding 195 Openstaan voor het standpunt van uw gesprekspartner 195 Verschillen in waarneming ophelderen 196 Bevorderen van de probleembewustheid 197 Verwachtingen uiten of aanwijzingen geven 199 Evalueren 199 Samenvatting 199 Het omgaan met kritiek 201 Afspraken maken 201 Luisteren naar kritiek 202 Op de inhoud van de kritiek ingaan 202 Benoemen van te waarderen inhouden of aspecten 203 Afwijzen wat niet terzake is 204 Eigen gedrag transparant maken 204 Afspraken maken 204 Evalueren 204 Samenvatting 205 Als er twee ruzie hebben - de bemiddeling van conflicten 207 Verheldering van de uitgangspunten en van de eigen rol 207 Formulering van het doel 208 Het conflictgesprek 209 Evaluatie 210 Samenvatting 210 Gespreksleiding in groepen 213 Voordelen van groepen 214 Moeilijkheden bij groepen 216 Het belang van contracten 217 De ontwikkelingsfasen van groepen 219 Strookcultuur 223 Samenvatting 226 Het constructieve gesprek met uzelf - de dialoog met de innerlijke adviseur 227 “Zelfsupervisie” met de dagboekmethode Vragen aan de productieve ego-posities Het innerlijke comité De dialoog met een symbool Over de houding bij het leiden van gesprekken Ethische grondhouding en praktische consequenties Permissie en bescherming als voorwaarden voor persoonlijke groei Moed en bescheidenheid

Verklarende woordenlijst